Stroomuitval: wat je de eerste uren doet
Een stroomstoring duurt meestal een uur en is dan vergeten. Soms niet. Dan merk je pas hoeveel er aan het stopcontact hangt: verwarming, koelkast, internet, de pomp van het waterbedrijf. Dit doe je in de eerste uren, in deze volgorde.
1. Kijk hoe groot het is
Staat de straatverlichting nog aan en brandt er licht bij de buren? Dan is het waarschijnlijk jouw groepenkast: controleer de aardlekschakelaar. Is de hele straat donker, dan is het de netbeheerder. Zolang het mobiele netwerk werkt (zendmasten hebben noodstroom voor een paar uur), vind je op de storingskaart van je netbeheerder een verwachte eindtijd. Krijg je een NL-Alert, lees hem dan helemaal.
2. Zet de telefoon op spaarstand
Je telefoon is je lijn naar nieuws en familie. Energiebesparing aan, helderheid omlaag, apps die je niet nodig hebt dicht, en bel kort. Sluit de powerbank pas aan als de telefoon echt leeg dreigt te raken; een powerbank van 10.000 mAh laadt een telefoon anderhalf tot twee keer. Valt het mobiele netwerk ook uit, dan is een radio op batterijen de enige manier waarop de overheid je bereikt: NPO Radio 1 is de rampenzender, de regionale omroep de calamiteitenzender.
3. Koelkast en vriezer dicht laten
Een koelkast blijft ongeveer vier uur koud als je de deur dicht houdt. Een volle vriezer houdt het één tot twee dagen uit, een halfvolle korter. Elke keer dat je kijkt, kost dat tijd. Beslis dus vooraf wat je eruit pakt en doe dat in één keer. Eet eerst wat uit de koelkast moet, daarna pas de houdbare voorraad.
4. Licht zonder brandgevaar
Pak de zaklamp, niet de kaarsen. Een hoofdlamp houdt je handen vrij in een donkere keuken. Kaarsen zijn de reserve voor als de batterijen op zijn: nooit onbeheerd, nooit bij gordijnen, en alleen als de rookmelder het doet. Zet apparaten uit die aanstonden toen de stroom wegviel (kookplaat, strijkijzer, oven), zodat er niets gaat branden als de stroom terugkomt. Laat één lamp aan: dan zie je meteen wanneer het weer werkt.
5. Warmte: één kamer
De cv-ketel doet het niet zonder stroom, ook al is er gas. In de winter koelt een huis in een paar uur voelbaar af. Kies één kamer, liefst klein en met weinig buitenmuren, doe de deuren dicht en de gordijnen ook. Lagen kleding, dekens, en met z’n allen in die ene kamer. Nooit een barbecue, terrasverwarmer of gasbrander binnen: koolmonoxide is reukloos en dodelijk.
6. Water tappen zolang het nog loopt
Zonder stroom kunnen ook de pompen van het waterbedrijf uitvallen. Zolang er druk op de kraan staat, vul je pannen, flessen en een schone emmer. Niet voor drinken (daar heb je je voorraad flessen voor), wel voor het toilet en om handen te wassen.
7. Kijk even bij de buren
Iemand alleen, een oudere, een gezin met een baby, iemand met medische apparatuur op stroom. Een klop op de deur kost een minuut.
Wat dit vooraf vraagt
Alles hierboven lukt alleen als de spullen er al liggen en de batterijen vol zijn. Daar zijn de checklist en de vaste controlemomenten voor: powerbank elke drie maanden opladen, zaklamp en radio elk half jaar testen. Noodpakket.app herinnert je daar straks aan.